Meru – het vruchtbare hart van Kenia

Meru – het vruchtbare hart van Kenia

Ik sta op mijn balkon en kijk naar Mount Kenia. Een adelaar maakt zich los van de boomtop en cirkelt hoger en hoger. Mijn geest maakt een sprongetje en versmelt met de adelaar. Ik overzie de zin van het leven en voel me vrij – volledig vrij…

Afronden

Na een intense tijd van afronden van projecten, afscheid nemen van vrienden en een laatste Dennis-dag aan ons favoriete strand, ben ik aangekomen bij mijn verse vrienden in Meru. Zonder te weten waar ik terecht zou komen belandde ik wederom in het paradijs…
Meru is de tegenpool van het kustgebied. Dit gebied is niet afhankelijk van toeristen. De infrastructuur is goed en het land is vruchtbaar. Meru is de voorraadschuur voor export van tabak, koffie, marihuana, mira, fruit, groenten, maïs, cassave etc. Hier steken de olifanten zomaar de weg over…

Het klimaat is NU verrukkelijk. Koel in de nacht en warm overdag. De regen wordt elk moment verwacht en dat is hard nodig. De olifanten en de apen komen de leefgebieden binnen en de mensen stoken vuren en maken lawaai om hun oogsten te beschermen…

Majengo

Zodra je de hoofdstraat verlaat kom je puurheid en armoede tegen. Kinderen rennen door de bushpaadjes: ‘Muzungu’. Ik stap van de motor en knuffel groot en klein. In Majengo wordt illegaal alcohol gestookt. Ik voel me thuis in de chaos en de rotzooi ook al kun je hier beter niet in het donker ronddwalen.

Jezus

Ik exploreer de wonderschone natuur. Alleen, met mijn motorjongen en soms met rangers en geweren. Ik klim naar watervallen. We bezoeken het gebied bij Isiolo waar Jezus op zijn ezel op weg naar Ethiopië passeerde. Hij raakte met zijn staf de grond aan. Er ontstond een vruchtbare bron midden in de woestijn. Tot op de dag van vandaag komen herders hier om hun kudde te laten drinken.

Chuka

Chuka-Samen-zingenWe gaan naar Chuka, het thuisland van mijn vrienden. Hier vind je het sobere Afrikaanse leven wat mijn vrienden achter zich gelaten hebben. Moeder van 90 staat spontaan op, pakt mijn handen en we dansen en zingen. Leven in een gemeenschap als deze betekent dat iedereen verantwoordelijk is voor iedereen en eenzaamheid een woord is wat niet geschreven staat…

Familiebanden zijn enorm belangrijk. Je hebt niet alleen je eigen gezin, kinderen en kleinkinderen. Al de kinderen van je broers en zussen zijn de jouwe. Je bent mede verantwoordelijk voor hun plek op school, etc. Als je jezelf daaraan wilt onttrekken ben je een outcast en kun je maar beter naar elders vertrekken…

Gevangenis

AshfordDe gevangenis zit vol met mensen die kleine vergrijpen pleegden; het brouwen van bier, diefstallen. Tegenwoordig wordt er ook wel eens iemand verkracht en vermoord. Michael en ik hadden geluk toen we naar de watervallen klommen. We werden net op tijd gewaarschuwd en konden ontsnappen door razendsnel de rivier over te steken…



Karibu

Mijn gastheer is advocaat en kan daardoor een belangrijke taak vervullen in het naleven van de nieuwe constitutie. Al blijft hij in huis degene die de koers bepaalt, af en toe is de sfeer ronduit intiem en hebben we een pittige en inspirerende uitwisseling over datgene wat wezenlijk is. ‘Dank je wel meester’, zegt hij dan. ‘Karibu sana’ – welkom, antwoord ik…

De traditie gebiedt dat de vrouw niet buitenshuis werkt. Zij is de baas in huis en keuken. De laatste plek is verboden gebied voor mannen. De waarheid gebiedt te vertellen dat vrouwen hun plek van macht ook niet zo maar uit handen geven. Anderzijds zal een vrouw niet vragen wat haar man in de avonden uitspookt. Dat is zijn terrein. Tradities veranderen, langzaam maar zeker. Het heeft tijd nodig.

Kenia-ontmoetingIk ben veranderd. Heb veel meer ruimte. Laat de dingen gewoon gebeuren zonder ze te sturen. Ik neem waar en oordeel niet.



Rijk

Kenia is een rijk land. Bezit is hier normaal. Daar meet je jouw rijkdom niet aan af. Ook al verdient 52 procent minder dan 2 dollar per dag, als je een eigen stukje land hebt met een eigen hutje kun je daar goed van leven.

Wanneer de rijken stoppen hun eigen zakken te vullen en bereid zijn om te delen, dan komt het meer dan goed. Laten wij stoppen met Ontwikkelingshulp en onszelf ontwikkelen. Laten we stoppen met te bedenken wat goed is voor hen en ze eindelijk de kans geven om volwassen te worden. Ieder mens heeft het recht zijn eigen waardigheid te vinden. Ondersteunen uit medelijden werkt niet. Het geeft ons een superioriteitsgevoel maar maakt mensen daar lui en afhankelijk…

Slimme mensen maken mooie filmpjes in probleemgebieden. Wij denken dat dit Kenia is en trekken onze portemonnee omdat we het zo zielig vinden. Het geld wat wij doneren komt doorgaans niet terecht waarvoor het bedoeld is…

Grondwet

Kenia-ontvluchtenDe nieuwe grondwet is uniek. Het verdeelt Kenia in provincies en de macht ligt nu bij het volk. Het zal nog wel even duren voordat de uitvoering in de praktijk vlekkeloos verloopt maar het komt, langzaam maar zeker.

Ik ben veilig geland en zit in de trein van Schiphol naar Den Bosch. De lucht is grauw en de mist is dik. In Utrecht breekt een waterig zonnetje door de wolken. Wouw, het voelt mystiek. Mijn HART springt open. Ik ben aangekomen – ik ben thuisgekomen. Thuis in mezelf…

Love is ALL that IS
Yasmin – Mutanu

Kenia – angst en vrede

Kenia – angst en vrede

Ik loop door de bush en hoor haar weer zeggen: ‘Yasmin, ik slaap niet als ik weet dat jij hier alleen loopt. Afrikaanse mannen…’

Ik kijk haar aan. ‘Als dat waar zou zijn dan heb jij iets verkeerd gedaan, in je opvoeding of in jouw taak als leraar. Houd er verdorie mee om zo te generaliseren…’

Geloof

Ik voelde me de laatste dagen knap onbestendig. Niet alleen de extreme hitte en de reactie van mijn lijf, maar ook en vooral de gebeurtenissen hier in Mombasa. Overvallen op matatu’s, onlusten en het sluiten van een aantal moskeeën. Als klap op de vuurpijl de vergelding: de moord op 28 jonge christenen in een bus die zorgvuldig werden afgescheiden van de moslims…

Hoe ziek moet het brein zijn om te denken dat God dit heeft geordineerd? Maar hoe begrijpelijk als je vanaf het begin van jouw bestaan wordt gehersenspoeld met denkbeelden dat alles buiten JOUW geloof en leefwereld van de duivel komt…

Ik hoor het gezang in de moskee en voel dat ik minder onbevangen luister. Ik leef te midden van moslims en christenen en was me daar tot voor kort niet eens van bewust…

Emotie

Ik denk aan de bloederige beelden die ik voorzag vier jaar geleden aan de kust. Het was het begin van de aanslagen. In de wetenschap dat hier elk jaar 600.000 mensen sterven aan malaria en er elke dag meer verkeersslachtoffers vallen als op enige andere plek in de wereld, valt het aantal slachtoffers van terrorisme te verwaarlozen. De emotie daaromtrent is echter van een heel ander kaliber…

Een dronken politieman verliest de macht over zijn stuur en doodt drie knullen van 8, 12 en 19. Een van hen is de zoon van mijn vriend Mwewe...

Angst

GoodlifeDe media houdt van sensatie en het is ze dan ook gelukt om Kenia de wereld in te zetten als het land waar geen toerist meer veilig is. Engeland, Australië, Verenigde Staten en Frankrijk stopten dit jaar hun vluchten en het laatste bolwerk, de Zuidkust, ligt nu ook op haar kont. De ware toerist gaat naar beschermde Nationale Parken en Hotels, reist niet met matatu’s en loopt niet meer risico dan thuis.
Mijn hart huilt om Kenia. Niet zolang geleden vlagdrager voor een nieuw Afrika, een nieuwe wereld. Mombasa Kust stond bekend als het vreedzaamste gebied van Kenia.


Angst laat mensen elkaar wantrouwen en de armoede is zo schrijnend dat criminaliteit en drugsgebruik hand over hand toenemen. Niet alleen de toeristen blijven weg, ook de vrijwilligers, de voedingsbodem voor projecten zoals Good Life Orphange laten het afweten…

Zou het zo kunnen zijn dat Afrika totaal teruggeworpen moet worden op zich Zelf zodat ze uiteindelijk zelf de verantwoordelijkheid mogen gaan dragen voor hun eigen levenspad wat per definitie niet het onze hoeft te zijn?

Mijn dorp

Sinds jaren strijden twee dorpsoudsten om de macht en zit het dorp in een impasse. Elk initiatief, zoals mijn beachproject en het jongerenproject van Chai, wordt onmiddellijk de kop ingedrukt. Het water van de pomp stroomt al meer dan een jaar de grond in. De blanke die dit heeft geïnstalleerd zal eens komen om het te repareren. Ik spreek een aantal mensen aan en wacht rustig af…

Vreugde

Kenia-Droge-voetenVol vertrouwen stort hij zich in mijn armen. Zo goddelijk – Zo puur. Levend in het paradijs en onwetend van de illusie die ons volwassenen in de ban houdt. Wouw, wat ben je mooi! Ik kijk naar de ouders en ik zie liefdevolle verbondenheid. Mijn hart maakt een sprongetje van vreugde…


Religie – traditie – cultuur – stam – hekserij en corruptie…

Zaken die afgescheidenheid in stand houden en het evolutieproces blokkeren. De worsteling van de mens op aarde. Ogenschijnlijk hier in Afrika zo anders als bij ons. Althans hier aan de kust…

Vraagje

‘Yasmin, ik heb drie kinderen en ik wil er niet meer. Wat moet ik doen’. Ik grinnik wetende hoe belangrijk de mannelijke libido hier is. ‘De simpelste oplossing is sterilisatie’. Tot mijn verwondering zegt hij onmiddellijk: ‘Ja dat is wat ik  wil. Ik heb alleen geen geld’. Ik voel me geraakt en vertel dat ik dat voor hem wil betalen omdat hij het verschil uitmaakt en een waarachtig voorbeeld is in een samenleving waar mannen nog steeds de dienst uitmaken. Hij maakt een rondedansje van vreugde en kan die nacht niet slapen van blijdschap…

Mijn wereld

Nee, er is niet zoveel mis met de spirit van Afrika. Er is iets mis met een aantal grootmachten, welke de uiterlijke wereld in hun greep houden door systematisch angst en verdeeldheid te zaaien. De oplossing begint bij ieder van ons. Waar wens ik mezelf mee te verbinden. Hoe ziet mijn wereld er uit?

Vrede is niet te vinden in de zichtbare wereld. Vrede is uitsluitend te vinden in de stille ruimte in ons hart…

‘One tribe – One Love’
Yasmin – Mutanu

Kenia – periode van verval

Kenia – periode van verval

Het tropische geluid van krekels doordringt de zwoele nacht. Er wordt gezongen in mijn dorp Mabambani; er is iemand overleden. De hitte is verzengend. Zelfs ‘s ochtends aan de beach loopt het water met straaltjes langs mijn lijf. De regentijd is dichtbij…

Chinezen

Al het geld van de wereld kan geen oplossing bieden voor de schrijnende problemen hier in het kustgebied nu het toerisme op zijn kont ligt en de Chinezen de overige arbeid overnemen met goedkope machines. Er is geen sociaal vangnet. Jongeren gebruiken steeds meer drugs. Na een periode van betrekkelijke welvaart zijn we beland in een periode van verval…

Mambrui

Kenia-TanriverNa zes wekelijkse behandelingen is een operatie voor haar rug niet langer nodig. Als dank neemt Fatma me mee naar huis. Uiteraard betaal ik de kosten! Halfweg verblijven we in Mambrui, een Italiaanse nederzetting in Kenia! De kinderen in het Islamistische dorpje zijn verpest, groeten met Chao en vragen om snoep en geld!



De Indische Oceaan is hier prachtig, het strand brandschoon met een fraaie duinenrij. Benjamin, onze verzorger, is een plaatje…

Tana River

Jarenlange stammenoorlog tussen de semi-nomadische Orma en de Pokomo; landbouwers en vers water vissers. Op 11 januari doden de Orma ter vergelding in het dorpje Kibusu elf Pokomo’s.

Kibusu

Na een spectaculaire slalom om alle gaten in de weg te vermijden, nemen Fatma en ik in Minijila de piki-piki naar Kibusu, waar Fatma opgroeide na de moord op haar vader. In het lieflijke dorpje herinnert niets aan de inval van de Orma, twee maanden geleden.

We hoeven niet per kano de oversteek over de Tana te maken, er is een nieuwe brug. Familieleden van Fatma ontvangen ons allerhartelijkst en twee dagen en nachten ben ik deel van een Afrikaanse gemeenschap waar ik me in alle opzichten welkom en thuis voel. Er is geen elektra en slechts een buitentoilet, dus bloeit het sociale leven. We liggen buiten op matten en delen verhalen. Het eten is sober en eerlijk: rijst met groenten. We drinken gemberthee. Het enige probleem is de hitte…

Overtuigingen

Kenia-OrmaOrma’s zijn slecht, Kikuyo’s niet te vertrouwen, Tanzanianen alleen geïnteresseerd in geld. Mannen belazeren, verkrachten of doden je en verliefdheid op je eigen sekse is een doodzonde…



Genieten

Ik geniet van de natuurlijke contacten met mensen, kinderen en mijn katjes. Hoewel ik nergens bij hoor, maak ik deel uit van al het leven, daar waar ik me in Nederland vaak onnatuurlijk voel afgesloten van de stroom die ik leven noem en die zich niet laat opvullen met media zoals Facebook, tv of internet…

Chunga sana – Take care,
Yasmin

Kenia – Ribe district

Kenia – Ribe district

Na veertien dagen intens vasten en weken niet op het internet geweest te zijn, voel ik me herboren. De pijn in mijn lijf is zo goed als verdwenen. Mijn innerlijke ruimte voelt grenzeloos groot…
Ribe district

Met Chai en Rasta Chai reizen we uren op de motor door de bush naar het Ribe-district. Het is een prachtig gebied met rivieren en heuvels. Ik zie de restanten van de eerste kerk, het kerkhof, de brug en de eerste school.

We laten de motor achter, lopen door smalle bospaadjes en staan aan de poort van de Kaya, de heilige plek. Hier verbleven de voorouders. Wanneer er een epidemie uitbrak of in tijden van oorlog werden zij geraadpleegd. Rhasta Chai kijkt me aan. ‘Je bent zeer bevoorrecht. Er was geen blanke op deze plek, laat staan een blanke vrouw’. Ik voel dat ik daar hoor te zijn…

Kaya – voorouders

Kaya-Rasta-ChaiIn die tijd was er een directe weg naar God. Er was geen tussenpersoon. Je hoefde niet gedoopt te worden om uitverkoren te zijn. Iedereen was uitverkoren…



Godsbeleving

Het is ongetwijfeld waar dat de Kerk en het westen met al hun goede bedoelingen veel kapot hebben gemaakt. Tegelijkertijd is dit deel van het evolutieproces. We kunnen niet terug naar dat wat was. Het wordt tijd dat Afrika zich haar innerlijke kracht herinnerd en stopt haar ziel te verkopen aan het westen in ruil voor geld.

Deze roerige tijden geven een ieder van ons de mogelijkheid om naar binnen te keren en thuis te komen bij onszelf. Zodat we op onze eigen wijze in iedere kerk of moskee, in de natuur of waar dan ook de verbondenheid kunnen ervaren met dat wat wij God noemen – met Al Wat Is…

Mombasa

Op het moment dat ik er serieus over denk of het mogelijk is om hier te blijven, worden we weer even wakker geschud:

Al Shabab lokt kinderen voor de Jihad met gratis voedsel. De politie doet een inval in een overvolle moskee. Er worden twee agenten gedood met panga’s. De politie opent het vuur. Verschillende kinderen vinden de dood. De volgende vrijdag is er een wraakactie. Moslims bekogelen de politie met stenen. Mensen zitten opgesloten in hun huizen. Straatwinkeltjes worden gesloopt en er vallen doden. De politie heeft de zaak redelijk onder controle.

Natuur

Kenia-poesjesDe halve wilde poes heeft haar kinderen verplaatst naar mijn appartementje. Ik geniet met volle teugen van hun ontwikkeling…

Het mannetje van de struisvogels doet regelmatig zijn paringsdans voor mij.  De lovebirds doen me aan mijn gestorven vriendin Marijke denken. De aapjes dragen hun kindertjes op hun buik en spelen vrolijk rond de pool…

Yasmin-Mutana

Kenia – eiland Lamu

Kenia – eiland Lamu

De tijd op het eiland Lamu lijkt stil te staan. Het vervoer gaat per dhow, per ezel of per fiets. De bevolking is een mix van Swahili, Arabisch, Indiaas en Chinees en merendeels moslim…

Old Town

We vinden een artistiek onderkomen in Old Town, de best bewaarde Arabische nederzetting. We slapen in een open huis met honderden treetjes en verborgen plekjes. Het enige nadeel: de hitte kan niet weg.

Geketend

Terwijl ik hier zit te werken, is de jongeman hiernaast een hoop herrie aan het produceren. Hij zit vastgeketend op het dak. Volgens zeggen functioneert hij straks weer normaal. Wonderlijk, ik hoef me niet af te sluiten en het brengt me ook niet uit mijn evenwicht. Er is zelfs geen behoefte om de situatie te veranderen.

Gesluierde vrouwen steken lachend hun handen uit om mij aan boord te helpen. Mannen reiken mij de hand om me heelhuids de kade op te helpen. Dienstbaarheid is even natuurlijk als in en uitademen…

Droombeeld

De mensen zijn vriendelijk en respectvol. Er is geen bewaking in dit huis. Ook hier heeft het toerisme echter een flinke klap gehad. Dat resulteert in werkeloosheid, drugsgebruik, aids/hiv, verborgen armoede en een droombeeld dat het elders beter zal zijn.

We genieten van de prachtige tafereeltjes van mensen en ezels. Als je te voet bent verdwijnt status. We kopen groenten en fruit op de lokale markt en drinken Afrikaanse koffie op straat…

Dolfijnen

Kenia-Lamu-Shela-duinenShela, met haar twaalf kilometer hagelwitte strand, is koeler dan Lamu en paradijselijk. We lopen een uurtje langs de kust of nemen de boot, zwemmen in de zalige zee en genieten van een tiental prachtige grote dolfijnen die speciaal voor Dennis en mij een optreden verzorgen. Wat een geschenk.

Kinderen komen spontaan naar me toe. Ze steken hun handje uit, drukken er een kusje op en zeggen stralend Jambo…

Matondoni

Kenia-Lamu-MatondoniMet een afgeladen dhow varen we via Mkowe naar Matondoni. Het voelt meteen als thuis. Hoe bijzonder om in een gemeenschap te zijn waar de tijd schijnt stil te staan en tegelijkertijd is daar alles waar de westerling naar verlangd: vreugde –  heelheid – spontaniteit – speelsheid – innerlijke rijkdom. Een grote familie – kortom een eenheid – waar ik naadloos in pas. We dansen, we zingen, we knuffelen.
Er is ogenschijnlijk niets wat de stilte verstoord, geen auto, geen machine. Maar daar waar het vuil zich ophoopt op plaatsen die door de toerist niet gezien worden, groeit achter de stilte bij de werkloze jeugd het verlangen…

Onze hoofden zijn leeg, zegt Skyna van veertien. Ik grinnik naar haar. Weet je lieverd. In het westen geven mensen kapitalen uit om die staat van leegte te bereiken. Ze zullen ontzettend jaloers op je zijn!

Cultureel festival

Kenia-Lamu-Dhow-racesDhowraces, donkeyraces, drummers en tribedansers, het eiland is vol. We horen de drummens en haasten ons naar het plein. Hier danst men niet in het openbaar, maar uitsluitend op bruiloften. Dus dans ik in mijn eentje. Dit keer krijg ik een geweldige danspartner. John is kunstenaar en heeft acht kinderen! Ik geniet, zweet en speel bellenblaas met de kinderen. Heerlijk!


Dennis moet naar huis om de bruiloft van zijn zus te regelen. Ik besluit om te blijven.

Shela

Het is moeilijk schaduw te vinden in Shela, maar het water is heerlijk. Ik val waarachtig in slaap en besluit tegen vijven ook te voet terug te gaan. En daardoor beland ik in een Moslim trouwerij met stokdansen en fantastische drummers! Het ritme is meeslepend en brengt me in tranche. De sfeer is vrolijk. Na afloop is het te laat om te lopen en neem ik alsnog de boot.

Bruiloft

Kenia-Lamu-dansenMohammed zegt dat ik de harten van de mensen in Matondoni heb gestolen en nodigt me uit voor een bijzondere bruiloft in het Fort. Ik mag meehelpen de verrassingsboxen in te pakken en zit daarna als enige blanke met box, flesje Fanta en wat zoetigheid tussen driehonderd vrouwen te wachten op het bruidspaar. Christenvrouwen dansen in de cirkel in hun kleurrijke dure gewaden. De zwarte gewaden van de moslimvrouwen vormen een prachtig decor. Ik geniet van de authentieke vrouwen en de ceremonies. Wanneer vier uur later het bruidspaar binnenkomt en het podium beklimt, wordt alle aandacht in beslag genomen door de bruid. Haar verschijning vaagt de bruidegom volledig weg.

Ware macht

Ogenschijnlijk is de macht in handen van de mannen op dit eiland en ongetwijfeld in het hele Mombasa kustgebied. Maar achter de buibui en de sluier gaat de waarachtige macht schuil. Ingetogen, maar niet te verslaan…

Ik besluit de laatste nacht door te brengen in Matondoni, tot groot plezier van Mohammed.

Yasmin-Mutanu

Kenia – Mombasa-area

Kenia – Mombasa-area

Terwijl ik op de stoep mijn blog on-line probeer te krijgen, plunderen de blauwaapjes de mangoboom…

Faithy

En dan staat ze plotseling op de stoep, mijn kleine Faithy. Ze raakt me diep. Haar moeder is terug naar haar geboortedorp. Faithy loopt elke dag drie uur naar school! Onmenselijk! Moeder is gescheiden, ofwel in de steek gelaten door haar man. Armoede dus…

Barani

Ik lig te dutten als ik Hodi hoor. Doe hardnekkig mijn best om Faithy te negeren, wat natuurlijk niet lukt. Geef haar wat te eten en bel Bryson. We gaan naar haar dorp Barani. Dat is echt in de bush! Mama Faithy vliegt in mijn armen. We zoeken naar een oplossing, de privéschool in het dorp is volgens haar te duur…

Egoïstisch

Kenia-BaraniOp de terugweg stop ik bij de school. Wie weet valt het schoolgeld mee. En het valt reuze mee! Ik overleg met Mama Faith en besluit alle drie haar kinderen naar school te sturen. Ik ga schoolgeld betalen, geef Mama Faithy geld voor uniformen en schoenen en tweehonderd Euro voor het afbouwen van haar eigen mudbrickhuisje, zodat ze niet langer hoeft te huren. Voor haar een grote zorg minder. Egoïstisch, ik voel me geweldig!



Miserabel

Kenia-blije-wupCharles komt voor lunch. De hele familie heeft malaria. Ik herinner hem aan de Name-tree, een natuurlijk medicijn. Zijn broer stierf afgelopen week.

Afrika, de kracht van de familie. Daarbinnen wordt alles geregeld. Steeds meer mensen kunnen door problemen binnen die families niet terug naar huis om hun plek of hun recht op te eisen. Ze zien elkaar uitsluitend op een begrafenis. Dat geldt o.a. voor Charles, Dennis en Esther. Charles leeft onder miserabele omstandigheden in een hok waar bij ons de varkens niet in mogen. Ik gaf hem een motor. Hij kan nu een stukje grond kopen voor 500 Euro, een koopje. Wil een mudbrick-huisje bouwen. Veel gezonder en hij hoeft geen huur te betalen. Jullie begrijpen het al!

Verbinding

Hoe ziet het leven eruit zonder internet, tv, krant, boeken en uitgaansleven. Als je verstoken bent van Facebook, zelfs op de stoep geen verbinding kunt maken, je toilet moet spoelen met een emmer, het licht regelmatig uitvalt en het pad naar de weg een en al kuil is…

Och, wat zal ik zeuren! Ik leef in het paradijs. De mensen hier hebben geen elektra of water, laat staan een toilet of koude douche. Zij hebben kattenogen en vinden moeiteloos hun weg door de rimboe waar ik (nog regelmatig) een zaklantaarn nodig heb. Onze communicatie houdt op als sms-jes niet aankomen en zelfs email onbetrouwbaar wordt. Maar hier werkt de tam-tam nog steeds…

Opstand

Hoe dan ook, het leven is niet saai. Binnen vijf minuten ging er een gozer met een half miljoen KS van mijn nieuwe buurvrouw vandoor. Rama werd hardhandig geveld door de struisvogel en gisteren was de weg naar Paradijs-beach geblokkeerd met rotsblokken. De dorpelingen renden niet weg vanuit een terechte angst om neergeschoten te worden, maar kwamen in opstand tegen de (corrupte) politie. Geloof me, dit staaltje heldenmoed deed me glimlachen…

Dankbaar voor het leven zelf…

Yasmin-Mutanu

Via Istanbul naar Mombasa

Via Istanbul naar Mombasa

Als je blijft hangen in gisteren kun je beter vandaag sterven…
– Beachboy-wijsheid…

Van Istanbul naar Mombasa

Na een intense tijd met een dierbare vriend in de luxe en schone miljoenenstad Istanboel en een bewogen vlucht, staan Dennis en Rafael met stralende gezichten in Mombasa op me te wachten. Het regent, mensen lopen letterlijk in de modder. We moeten omrijden om Sieglinde te bereiken. Daar wacht me een warm welkom. Geen zin om deze goddelijke plek te verlaten, behalve voor Qigong, meditatie en strandwandelingen. Ik geniet van speelse strandpleviertjes, ibissen en sierlijke witte reigers. De vissers in hun vodden graven naar aas. Jongens, in alle leeftijden, voetballen onder leiding van Stephen die me stralend vertelt dat hij hen van de drugs af wil houden.
We lopen door de bush naar het dorp. Knullen spelen met niks, ware acrobaten. Ik trap een balletje mee, groet en knuffel hier en daar. Dit is mijn thuis! Dit is een andere wereld waarin vooruitgang haar weg nog niet heeft gevonden…

Stijlloos

Helaas, er moeten boodschappen gedaan worden. Bovendien wil ik dansen. Dus reizen we met motor, twee matatu’s en tuk-tuk naar Shanzu. We wippen binnen bij Selpha’s shop. Selpha straalt, ze is zo goed als genezen van TBC…
Na het gebeuren in Nairobi is er zelfs in Serena Hotel niets meer te doen. De helft van het handjevol gasten is ondertussen zwart, Kikuo’s!
Douglas kijkt me stralend aan: ‘Ik was boven en zag je dansen! Ik wist niet hoe snel ik naar beneden moest komen! Karibu Tena Kenya Yasmin! Mijn stijlloze dansstijl is hier beroemd…

Turkeye-vuilophaaldienstLiefde

Behalve mijn paradijselijke plekken in de bush en aan de beach, is het een zooi overal en in geen enkel opzicht te vergelijken met de schoonheid van natuur en safari. Ogenschijnlijk een verschil tussen hel en hemel – maar niets is zoals het lijkt. Als het donker is jagen de leeuwen op hun buit en bedrijven de mensen de Liefde…

Janken

Tuva, mijn eerste motorjongen in Majengo, werd vorige maand bijna vermoord en is zijn motor kwijt. Is een nieuwe rage hier! Tuva, een lichtje, kent geen rancune maar is doodsbang. Hij stuurt zijn broer op een geleende motor, maar komt me later zelf ophalen in Majengo. Is zijn eerste rit. Voor jou durf ik dat, zegt hij. Ik kan janken als ik hem vasthoud en de verwondingen rond zijn nek zie! Een leven is hier niks waard!

Verval

Het verval in Mombasa-area gaat door. De enige ‘weg’ is nog slechter. De paden hier naartoe zijn zo goed als onbegaanbaar wanneer het geregend heeft en zelfs wanneer het niet regent. In Mwtapa of elders moet je voortdurend uitkijken om je nek niet te breken. De overvolle Matatu’s lijken nog ouder en smeriger, de rijstijl is abominabel, de politie agressiever in haar optreden en ik moet zeker niet tegen de deur leunen want dan donder ik eruit…

Jambo

En terwijl ik me afvraag of ik dat echt nog leuk vind, realiseer ik me dat er van spanning zoals in Nederland geen sprake is en ontmoet ik de sprankelende Rama, wiens vader erg ziek was maar dank God weer is opgeknapt. Hij mag af en toe gasten ophalen van het vliegveld nu hij zijn rijbewijs heeft. Chai begraaft zijn moeder, maar gaat ongestoord door de communiteit hier te motiveren die niet te motiveren is en Dennis blijft lachen en grijpt nooit terug naar gisteren of ik nu onredelijk was of niet!
Knuffelen op straat: Jambo One Tribe – One Love. Jambo Mama Africa – welcome back! Kinderen rennen lachend achter de motor en proberen mijn hand te pakken: Jamboooo…
De dorpsoudste komt me stralend begroeten, de man van de sjamba begint te gillen van vreugde en geeft me een hug. Kleine Faithy is verhuisd. Ik mis haar!

Down

Ik ga naar Esther. Deze krachtige vrouw en inspirator is volkomen onderuit. Ze had een ongeluk met de tuk-tuk. Voor ze hersteld was kreeg ze een ongeluk met de matatu, daarna velde de malaria haar. Haar dochter verdween en liet haar kind bij haar achter. Christine en Michael proberen voor haar te zorgen, maar hebben beiden geen werk. Het leger des Heils, haar kerk in Mombasa, werd afgelopen week voor de tweede keer in een jaar gebombardeerd. Haar nieuwe business is down. Ik geef haar Reiki en luister naar haar. Meer kan ik niet doen. Godzijdank, het vrouwenproject draait nog steeds…

Serenabeach

Mijn eerste thuis en lievelings-beach. Gezien de afstanden zou ik met plezier mijn mooie plek inruilen voor Petuscha Garden, ware het niet dat die gesloopt is. Said, Beka’s vader, ziet me als eerste. Hij redde een kind uit het water, verloor zijn telefoon en krijgt nu een nieuwe. De meiden van up-north roepen van verre: Mutanu, welcome back! Gavuna, John, Boris en vele anderen komen me stralend begroeten. Geen business, we zitten genoeglijk te keuvelen en hebben veel plezier. Een aantal jongens zijn me zeer nabij, ware vrienden. Er wordt een kokosnoot opengemaakt die we natuurlijk delen. Ik reis met Kavu terug naar Mwtapa. In Majengo staat Tuva op mij te wachten. Hij begint alweer de oude Tuva te worden en droomt over een nieuwe motor. Wie weet…

Mungu akobariki – Moge God jou zegenen
Yasmin – Mutanu

Tanzania

Tanzania

We staan op de grens Kenia-Tanzania. De chaos, smerigheid en stank van Mombasa-Likoni maken onmiddellijk plaats voor orde en netheid…

Het verkeer is ordelijk en beheerst en het slechte wegdek verandert in een prachtige weg met strepen en zelfs ruimte voor de fietsers. Alles is te regelen voor geld en dankzij dat heb ik inentingsboekjes weten te versieren. Zonder gele koorts prik kom je Tanzania niet binnen. En daar heeft mijn lijf dus echt geen zin in!

– Schoon, ordelijk en veilig op de weg. Schone openbare toiletten. Goede banksystemen, echte elektriciteitsmasten…

Bagamoyo

Van Dar es Salaam naar Bagamoyo: het slavenbolwerk op het vaste land. Een heerlijke plek waar kunst en muziek een belangrijke plek innemen en ik eindelijk de djembé terugvind! Voor 10 shilling/cent koop je een kopje koffie en een koekje op het strand. Heerlijk! De lokale bevolking – doorgaans moslims -bevolken het strand. Meiden en jongens gaan tot mijn verwondering vrij met elkaar om.
Mijn plan om met de Daw (vissersboot) over te steken naar Zanzibar is niet mogelijk. Na een aantal dagen aan de woelige zee geweest te zijn begrijp ik dat maar al te goed.

Mensen zijn niet geïnteresseerd in muzungu’s. Na de onafhankelijkheid hebben ze die eruit gedonderd. Ze spreken nauwelijks Engels want Swahilie was hun taal. Dat is een setback die ze nu ze een kapitalistisch regering hebben, in snel tempo trachten in te halen. Door op zichzelf aangewezen te zijn hebben ze meer gevoel voor eigenwaarde. Ik word hier niet gezien als de grote redder…

Tanzania-Stonetown-Zanzibar-VissershavenZanzibar

Terug in Dar es Salaam nemen de Ferry naar Zanzibar. Mr. Pipe ontfermt zich over mij als blanke en hij doet dat op een verrukkelijke manier die ik helemaal kan ontvangen. Aan de overkant vinden we een heerlijk plekje in Stone Town. We genieten een paar dagen van het oude Arabische stadje en de smalle straatjes.

Dennis is gedesoriënteerd. Hij is nooit uit zijn streek – laat staan over een grens geweest en wil naar huis! Langzaam maar zeker begint hij te genieten…

Stonetown is niet schoon. Het wordt veelal bevolkt door nazaten van de Arabieren, Moslims. Afgelopen zondag werd hier de 2e priester vermoord. Ook op Zanzibar loopt het toerisme terug.
De vissershaven waar geen toerist te zien is, is mijn absolute favoriet. Het stinkt er naar verse vis en is tegelijkertijd een BRON van waarachtig LEVEN.

Tanzania-Dala-DalaDala-Dala

We laten het koffertje achter en gaan met onze dag-rugzakjes drie dagen naar Kizamkazi en Paje. We nemen de Dala-Dala. Een van de hoogtepunten van mijn reis. De conducteur staat achter op de treeplank en aapt van treeplank naar dak waar hij de bagage steeds hoger opstapelt. Er is een innige sfeer zo opeengepakt. Woorden zijn niet nodig. Ik krijg een baby op schoot en voel me een! Vier uur is een tikkie lang en mijn kont is aardig van hout maar lokaal vervoer is niet alleen spotgoedkoop, het blijft mijn favoriete manier om mezelf te verplaatsen!
Kizamkazi is een vissersdorp waar we dolfijnen zien, maar niet op de manier waarop ik had gewild: met de vissers. Helaas dat mag niet meer! In de ochtend komen de vissersboten terug en jeetje wat een kanjers brengen ze aan wal! Paje is mooi en niet echt toeristisch, maar naar geweldige stranden ben ik niet op zoek.

Lushoto

Na een week nemen we de Ferry terug – dat gaat niet zonder slag of stoot. Maar in Dar es Salaam staat Mr. Pipe. Hij heeft me al gezien en loodst ons naar een taxi die bereid is om ons naar Ubundu te brengen waar we de bus naar Lushoto kunnen nemen.

Het regenseizoen is begonnen. We staan tijden in files. Onze taxichauffeur wil slim zijn, wijkt van de weg en we komen letterlijk vast te zitten in de modder. Hier is voor alles een oplossing. Met vereende krachten komen we er weer uit. We overnachten in Ubungu.

Het laatste stuk van de 7 uur durende busrit naar Lushoto is spectaculair. We worden overgeheveld en opeen gepropt in een klein busje, wat mij hier grappig genoeg nooit stoort! We vinden een heerlijk hostel en ik geniet onwijs van de koelte!

Tanzania-SoniWatervallen

We huren 2 motorjongens en zetten de verplichte helm op. (hier geen 3 of 4 mensen op de motor!) Zij brengen ons dertig kilometer de bergen in naar de regenwouden en de watervallen. Ik stuur ze naar huis – we zien wel hoe we thuis komen. We genieten onwijs van de sfeer en de watervallen en lopen het hele traject naar de weg terug. Even later begint het in alle hevigheid te regenen en we worden nat tot op het bot. We moeten nog een dertig kilometer! We drinken hete thee onder een afdakje. De regen wordt minder. Ik wil niet koud worden, lopen dus! Na anderhalf uur plezier stopt er een busje. Zeiknat plof ik naast Jake. Vijftien minuten lang heb ik een ware ONT-moeting. Jake is van de USA, werd uitgezonden en kwam hier terecht zonder dat hij het wist. Het leven tussen de bergbewoners die hij niet verstond maar die twee open armen naar hem uitstrekten veranderde zijn leven!

Na drie dagen verlaten we met tegenzin Lushote en reizen we naar Tanga. Nee, hier is niets. te schoon, te westers…

We nemen de bus terug naar Kenia. Na de grens veranderen de orde en de schoonheid in chaos en bij Likoni komt de stank, de hitte en de viezigheid je tegemoet. Maar ook het leven. Na de Ferry nemen we een matatu naar Majengo. Wanneer ik uitstap hebben ze me al gezien.’Karibu tena –  welkom back mama Afrika: One Love-  One Tribe’, roepen de motorjongens. We nemen de eerste twee jongens. Ik ken ze niet, zij mij wel. Hun zorg is hartverwarmend. We passeren mijn dorp. Mannen en vrouwen roepen een warm welkom. We moeten stoppen, de dorpsoudste wil me groeten. De kinderen roepen vrolijk Jambo. Chai is in zijn cafeetje en glundert van oor tot oor…

Thuis

Buiten de poort komen de jongens van mijn plek me al tegemoet. Knuffelen. Iedereen houdt van jou, zegt Stephen. Maar dat komt omdat jij van mensen houdt. En ja dat is maar al te waar! Mijn kamer is brandschoon en er staan twee vazen met bloemen. Het raakt mijn hart! We zijn moe en bezweet en duiken onmiddellijk het zwembad in. En dan is Faithy daar. Ze heeft gehoord dat ik er ben. We spelen en knuffelen in het water. Dit is leven met hoofdletters. Eigenlijk wil ik al dat gehopzak op motors  niet meer. De zee is hier niet bijzonder, maar dit is mijn thuis…

Yasmin – Mutanu

Ongrijpbaar Kenia

Ongrijpbaar Kenia

Mensen zijn als Goden. Ik ben vooral nieuwsgierig wat hen beweegt en probeer niet teveel met westerse ogen te kijken en te oordelen…

Waarom maken deze prachtige mensen zich zo verdraaid afhankelijk van geld. Ze zitten elke zondag in de kerk, maar eigenlijk is geld hun voornaamste God. Kenia staat aan de top van de meest corrupte landen. Onze ontwikkelingsgelden verdwijnen in onzichtbare kontzakken en komen doorgaans niet daar waar ze horen te komen. Een aantal hotels hier aan de kust zijn gebouwd van onze ontwikkelingsgelden, om maar iets te noemen. Stoppen dus daarmee! Een politicus verdient een kapitaal en verrijkt doorgaans zichzelf en zijn familie. Stemmen voor de komende verkiezingen worden nu al gekocht. Kortom van laag tot hoog, iedereen doet het en ziet er ook geen spat kwaad in. Iedereen weet het, maar niemand verandert het want iedereen doet het immers!

En als een arme sloeber, of een niet arme sloeber, een blanke ziet is dat de ultieme redder uit de nood. Iets in die hersenen begint onmiddellijk krom te werken. Ze gaan er vanuit dat ieder blanke rijk is en vinden het vanzelfsprekend om alles te vragen wat ze menen nodig te hebben. En dan te wachten tot ze het krijgen of niet. Zo niet, even goede vrienden! Achteraf gezien is het inmiddels wel duidelijk dat het hele greenhouseproject op papier werd gezet om mij te verleiden en simpelweg om zich aan mij te verrijken. Nogal grofstoffelijk, maar dat is vrij normaal hier. Nadat bisschop Michael van de Agobe-church de grond onder het project volledig had weggehaald door zijn onvoorstelbare actie in de kerk, verzocht ik hem het geld terug te betalen. Als antwoord kreeg ik een brief van zijn advocaat in mijn postbakje! Ook hiervan lig ik niet langer wakker!
Maar weinigen, zeker hier rond Mombasa, komen op het idee dat ze hun eigen situatie zouden kunnen veranderen als ze het heft in eigen handen zouden nemen. Kortom, deze prachtige mensen hebben zichzelf onvoorstelbaar afhankelijk en ondergeschikt gemaakt. Dromen is iets wat iedereen graag doet, maar dat elke droom om actie vraagt, dat snapt men niet. Rijkdom heeft in hun ogen uitsluitend met geld te maken en dat voelt verdraaid tegenstrijdig als je ziet hoe tevreden en stralend mensen zich naar buiten bewegen…

Delen is normaal

Ik neem Alie mee voor ontbijt. Hij bestelt een kop thee en een chapati. Scheurt er een groot stuk af en geeft dat aan het zoontje van de ontbijtshop.
Dennis heeft een grote vis gekocht voor onze dag aan het strand. Uiteindelijk eten we daar met zessen van. De energie-uitwisseling is dat we vandaag niet zelf ons voedsel klaarmaken! Er stap een oud vrouwtje in de matatu. Ze kan haar busgeld niet betalen. Eu-eu zegt Dennis tegen de drammende conducteur, haalt zijn laatste schillingen uit zijn zak en betaald voor haar alsof het de normaalste zaak van de wereld is. En dat is het ook! Even zo vrolijk vraagt hij mij later die dag geld om met de matatu naar huis te gaan!

Zoeven waren we alleen, nu zijn we omringd door stralende, lachende, spelende kinderen, schooiertjes zouden wij zeggen. Ik heb een verrukkelijke middag. De maaltijd van cassave met kokosnoot, niet echt mijn ding, gaat grotendeels naar de kids. Heel vanzelfsprekend. Kortom, veel of weinig, alles wordt hier natuurlijk gedeeld!

Onafhankelijk

Jonge mensen verlaten hun families omdat ze niet langer willen trouwen met een Keniaan(se). Zwarte mannen willen een onafhankelijke blanke vrouw, op de eerst plaats natuurlijk voor de centjes. Er speelt nog iets anders mee en dat ligt een tikkie dieper verscholen.

Kenia-stilte-wijsheid-moeder-kindGeen stem

Hier in het zuiden en op het platteland betaalt de man nog steeds een bruidsschat voor zijn vrouw in de vorm van een mannetjes-geit, palmwijn, maismeel en contanten.De vrouwen zijn dus min of meer bezit van hun mannen en Giriama’s kunnen meerdere vrouwen hebben. Jonge mensen willen dit niet meer maar ze weten eenvoudig niet hoe dit te veranderen. Ze zijn als kind vaak geslagen en zelden geknuffeld. Drugs en palmwijn zijn het antwoord om in de vergetelheid te verdwijnen. Met alle nare gevolgen van dien, zoals de toename van wapenbezit en de nare ziekte aids.

Geloofssystemen

Kenianen zullen eerst hun geloofssystemen moeten veranderen. Zolang mensen er van overtuigd zijn dat ze arm zijn, gedragen ze zich arm. Volgens Pauline is Kenia nog steeds een derde wereldland en moet je mensen voortdurend activeren. Ik herinner me dat ik de mensen in Curaçao confronteerde met het feit dat zij zich naar blanken nog steeds als slaven gedroegen. Mensen gedragen zich ook hier nog steeds als slaven. Zij willen verlost worden, met name door de blanke muzungu. Mensen hebben niet geleerd om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leven en geven hun verantwoordelijkheid, lees hun leven, uit handen. En dat is natuurlijk voer voor politiek en kerken en alle andere lieden die uit zijn op macht…

Pleister

Het geven van geld is een te gemakkelijke oplossing. Het is niet echt anders dan het plakken van een pleister op een wonde zonder de angel eruit te halen. Al zou je de gemiddelde man hier aan de kust een miljoen geven, hij zit binnen een jaar weer op hetzelfde niveau als voorheen. Pure armoede. En onbewust is dat ook blijkbaar wat hij wenst. Geen geld en ook geen zorgen…

De afhankelijkheid van blanken, politiek, en kerken is gigantisch. Iedereen kan een kerk oprichten en aan het einde van elke dienst worden de mensen min of meer gepusht om geld te geven. En dat doen ze dan vaak staande voor het altaar, geprezen door de priester, zodat iedereen toch echt kan zien hoe goed ze wel niet zijn.
Dan is er nog iets wat hun enorm nekt, en dat zijn de verschillende stammen. Misschien is dat wel het allergrootste struikelblok in de Afrikaanse cultuur. Mensen van een andere stam zijn niet mijn mensen. De stam is eigenlijk het ankerpunt om jezelf te onderscheiden. We hebben blijkbaar een vijand nodig om onszelf te manifesteren en te conformeren. Ook al zou je ogenschijnlijk zeggen dat de verschillende stammen elkaar aardig accepteren. Er is niet veel voor nodig om de boel te laten exploderen…

Witchcraft

Ondanks dat Kenianen hun hele hebben en houwen in handen van God leggen, komt Witchkraft regelmatig voor in Kenia, vooral rond Mombasa en op het platte land.
Het is haast onmogelijk om jezelf te onderscheiden binnen jouw familie. Dat wordt niet getolereerd. Jonge mensen, verlaten hun families om elders te gaan werken, want zodra ze zich opwerken binnen hun dorpen en families, worden ze aan banden gelegd door krachten uit de omgeving, witchcraft dus. Als je geld of een baan hebt wordt er zondemeer van je verwacht dat je jouw familie, c.q. de gemeenschap, onderhoudt. Verlaat je jouw land om in het buitenland succesvol te zijn, wordt er witchkraft toegepast om je weer naar huis te halen. De familie houdt het individu gevangen. Hoe liefelijk het plaatje van familie en woongemeenschappen er ook uit moge zien, de werkelijkheid is veelal een tikkie anders.

Ingewikkeld

In wezen zijn Kenianen niet hebzuchtig. Het is zelfs beschamend en aangrijpend om te zien dat ze altijd iets delen van dat kleine beetje dat ze krijgen. Ja hoe ze eerst de ander voeden voordat ze zelf gaan eten, ook al hebben ze honger. Het is ongetwijfeld de blanke die het bedelen geïntroduceerd heeft. De toerist vindt het leuk om de dorpen in te gaan en snoep en cola uit te delen. Aan het strand is die cola uitgegroeid tot het geven van complete huizen en matatu’s. En zo is de ellende begonnen. Als kinderen een blanke zien vragen ze om snoep, volwassenen om geld. Dat gebeurt zonder enige vorm van schaamte en is gewoon een vanzelfsprekendheid. Even vanzelfsprekend als wij het vinden om verzorgd te worden door onze welvaartsstaat! Plaatsen zoals Mwtapa zijn dan ook behoorlijk verpest.
En dan kun je natuurlijk niet ontkennen dat er geen werk is. De jongens hangen niet voor niets aan het strand. Dat is gewoon omdat ze niets anders te doen hebben.

Een  pot nat

Hoe meer ik me in deze materie verdiep, hoe meer ik tot de conclusie kom dat het overal een en hetzelfde patroon is. Geld is voor ons minder een issue. We leven in een zorgmaatschappij. In Kenia moet iedereen zijn eigen dingetjes bij elkaar schrapen. Maar ook binnen onze gemeenschap komt jaloezie veelvuldig voor en wordt het niet getolereerd als je je kop boven het maaiveld uitsteekt. Het werkt wat subtieler dan hier in Kenia, maar je moet stevig in je schoenen staan wil je de tegenwind trotseren!

Afhankelijkheid

De clou van dit verhaal is afhankelijkheid. En hoewel de vorm er ogenschijnlijk anders uitziet, is de essentie overal ter wereld hetzelfde. Hier of bij ons, we gedragen ons allemaal min of meer als slaven. We maken ons afhankelijk van het beeld wat we creëren van onze materiële werkelijkheid. Dat beeld koesteren we en we aanbidden het! Het is het zogenaamde gouden kalf.
We zeggen voortdurend dat we willen veranderen, maar in wezen willen we alleen maar datgene in stand houden wat oud en vertrouwd is. We hebben onze goddelijkheid, onze creativiteit ondergeschikt gemaakt aan het systeem. En daarmee onszelf weggegeven. In Nederland noemen we deze systemen banken, politiek, het weer, economie, pensioenen, uitkeringen en hulporganisaties die de plaats van kerken hebben ingenomen.

Moderne slavernij

Politiek en ook kerken hebben een handig netwerk gecreëerd om de gewone mens in te vangen. Moderne slavernij. De arme man houdt er van de regering of het corrupte gouvernement de schuld te geven van zijn situatie. Zo hoeft hij zijn hand niet in eigen boezem te steken en hij doet in wezen in het klein datgene wat hij de ander verwijt. Omdat scholing een enorm probleem is, is het moeilijk om inzicht te hebben in wat er werkelijk speelt. En de scholing die mensen doorgaans krijgen omvat dit kernprobleem niet.

Spiegel

Ik heb enorm de pest om alles op een hoop te gooien. Niet alle kerken zijn er op uit om mensen uit te buiten. Niet alle priesters zijn verkrachters en niet alle ministers zijn corrupt. Wereldwijd zijn het nog steeds de religieuzen die zich ontfermen over de kinderen op straat, de daklozen, enzovoort. Dat heb ik in Zuid-Afrika en in India met eigen ogen mogen zien en met eigen handen mogen ervaren.

Bevrijding

Om onszelf te bevrijden van deze banden van slavernij zullen we ieder voor zich wakker moeten worden. Wanneer het individu wakker wordt en uit de groep stapt, in dit geval de familie, verandert de groep. Daar is echter de moed voor nodig van een leeuw. Liever houden we onszelf een leven lang gevangen in slavernij dan onze kop boven het maaiveld uit te steken en het veld te verlaten. De prijs is nogal hoog weet ik uit ervaring. En er is geen enkel zicht op een beloning. Het is simpel je ogen sluiten en springen in het vertrouwen (niet hopen) dat je opgevangen wordt. Trouwens als het zover is, dan is er geen enkele weg terug. Dan ga je, wat de consequenties ook moge zijn. En dan, en alleen dan, heeft het enige waarde. Want dan is de verandering een waarachtig feit en verankerd in het wezen van je zijn. Eenzaamheid is de prijs die je betaalt voor deze beslissing, die je geen beslissing meer kunt noemen. Ik noem het liever ontwikkelen. Je bent outcast, hoort niet langer bij de groep want je bent een levende bedreiging voor de zorgvuldig opgebouwde orde. Maar ergens in jou is dat weten dat je gedragen wordt en dat is een vreugde die boven alles uitstijgt. Een vreugde die je gaat ervaren wanneer je al je oude angsten voor verandering en je zorgvuldig opgebouwde overtuigingen volledig hebt doorvoeld en doorleefd. En dan ben je in alle opzichten rijp voor de overgang…

Poort naar vrijheid

Kerk en staat creëren vernuftige systemen om het gepeupel in de greep te houden. Dat binnen deze systemen de weg naar ware vrijheid verborgen ligt, zien de meeste mensen niet. Op het moment dat we stoppen met vechten en niet langer met onze vinger naar buiten wijzen, maar rustig gaan zitten, zien we plotseling de zwakke plekken in de opgeworpen belegering. Zonder dat we nog moeite hoeven te doen opent zich de weg naar buiten, de weg naar waarachtige vrijheid.
Het zijn dus uiteindelijk diezelfde structuren die ons zullen bevrijden wanneer wij de patronen gaan doorzien. Kortom, het is blijkbaar onmogelijk om ons te realiseren dat we in wezen vrij zijn, waar we ook zijn, voordat we dat op een bepaalde manier doorleefd, verworven, ervaren en gerealiseerd hebben. De vrijheid die ons wordt aangeboden door derden blijft dan ook een soort van surrogaat.

Kenia-beachparty-Qiriama's-Akamba'sAfhankelijkheid

De kern van het probleem vinden we terug in ieder mens. Zolang we iets nodig hebben van een ander zijn we vergeten wie we werkelijk zijn. Maar door het gevoel dat we die ander nodig hebben, groeien we langzaam maar zeker ook naar onafhankelijkheid. Kortom, we moeten blijkbaar eerst volledig in de ban zijn van onze slavernij, voordat we een innerlijke drang gaan ervaren om onszelf te bevrijden. En die bevrijding begint waar die altijd begint. Geef iedereen de schuld van jouw situatie, schreeuw het van de daken en ga de vijand te lijf, desnoods met de vuist. Wat er ontstaat gedurende dit hele proces is kwetsbaarheid en kracht. Je laat jezelf zien en komt uit je hol. En dan terwijl je je vuist al in de lucht hebt om die ander de genadeslag te geven, blijft hij plots in de lucht steken en begint er gewaar-zijn binnen te druppelen. Je ziet dat je vijand niet je vijand is, maar jouw spiegel die jouw zal bevrijden van je slavernij. En dan komt de volgende uitdaging om de hoek kijken en die heet angst. Wat als je heel je leven alleen maar een denkbeeldige vijand bestreden hebt? Tja wat. Niets aan de hand. Dat deden of doen we allemaal. Tot het punt dat het niet langer meer hoeft…

Wie ben ik

En nu komt de vraag wie ben ik, wat voel ik, wat ervaar ik! Heb ik het lef om mijn eigen pad te bewandelen, los van de mening van mijn familie en vrienden, de politiek, de kerk, de nieuwe tijdsbeweging of noem maar op. Oeps, dat is niet niks, daar gaat je buik van bibberen en je stem van stotteren. Maar voel het maar en overschreeuw het niet langer. Al die tijd was jij de enige vijand EN datgene wat je tussen je beide oortjes heb gecreëerd. Dat was je veiligheidsnet. Jouw bewijs naar anderen dat jij in ieder geval gelijk had. En ook dat werkt niet meer. Shit! Niemand de schuld meer kunnen geven, niet langer gelijk kunnen hebben – help!

Geen pasklare antwoorden meer weten op alle vragen waarmee je bestookt wordt en gewoon zeggen met bibbers in je buik omdat je bang bent dat ze je dom vinden: Ik weet het niet!

Pasklare antwoorden

Er zijn geen pasklare antwoorden. Elk antwoord roept een nieuwe vraag op. We kunnen alleen maar handelen in dit moment. En ieder moment vraagt ongetwijfeld om een andere actie.

Leven in het moment zoals de mensen hier doen heeft iets goddelijks. Voor ons westerlingen is dat een ultieme verlossing. Voor mensen die niet in een verzorgingsmaatschappij leven is het een drama!

Hoe dan ook, ik kan niets oplossen voor een ander. Ik kan uitsluitend mijn eigen weg bewandelen en door vallen en opstaan een levend voorbeeld zijn waar anderen zich aan kunnen spiegelen. En dat laatste is inmiddels meer dan genoeg voor mij…

Conclusie

Naarmate ik meer deel uitmaak van het leven hier begrijp ik meer van de mensen. Zoals wij verstrikt zijn in diverse patronen en gewoontes is vragen hier gewoon een gewoonte. Nee heb je, ja kun je krijgen. Even goede vrienden. Niemand kijkt je lelijk aan. Delen is eveneens een gewoonte. Je draagt zorg voor je familie. Daarbuiten houdt de zorg op. Aan het strand is ook sprake van een soort familie. Zo nodig ondersteun je elkaar. Zoals John. Hij heeft AIDS. De jongens hebben geld ingezameld voor medicijnen zodat hij zijn werk kan blijven doen. In de familie is degene die geld heeft de klos. Zoals Daniel. Hij komt uit een arme familie en heeft zich opgewerkt. Nu onderhoudt hij de hele familie. Zijn moeder en de rest van zijn zeven broers en zussen zitten simpel op hun kont te wachten totdat hij hun huur betaald en het schoolgeld voor de kinderen. Is het een wonder dat hij zulke verschillende gezichten heeft? Dat laatste zie ik hier regelmatig. Bisschop Michael van de Agobe-church veranderde van een aartsengel letterlijk in de duivel toen ik hem uitnodigde voor een gesprek. Zijn ego was zo gekwetst dat hij de persoonlijke mail openbaar maakte in de kerk voor de vrouwen met de bedoeling mij volledig onderuit te halen. Wat hij onderuit haalde was uiteindelijk het project en zichzelf. Hoewel de vrouwen niet geacht worden hun mond open te doen, verlaten zij nu de kerk. Evenzo mijn zeer toegewijde motorman. Op het moment dat ik bisschop vroeg het geld terug te betalen, stuurde hij me en dreigbrief van de advocaat…

Nakupenda Sana

En misschien zal het jullie verbazen, maar ik voel me hier thuis als een vis in het water. Iedere morgen in het donker ga ik op weg naar het strand. Ik ben niet bang voor niemand hier! Voor ik het pad neem wip ik even binnen in de shack van Mary om haar een knuffel te geven: Nakupenda sana: ‘Ik hou heel veel van jou!’ En dat is gewoon zo en was er al voordat ik het collegegeld van haar dochter betaalde. Ik laat mijn tas achter op het strand, wandel, mediteer, zwem, doe mijn oefeningen en geef les aan Dennis, een echter Giriama. Je ziet hem veranderen…

Schaamteloos

Mensen vragen schaamteloos om dingen. Heb moeten wennen aan de vanzelfsprekendheid dat alles wat van mij is ook van hen is. Ik ben opgevoed dat ik liever dood ga als toegeven dat ik iets nodig heb van een ander. Maar, geloof me, ook dat is gewoon een gewoonte. Niet meer en ook niet minder. Alles wat je hebt deel je. Dus waarom zou ik niet delen? En ik deel graag. Omdat de jongens dat weten, komen ze naar mij als ze problemen hebben. Maar niet alleen dan. Als ik terug ga over het pad komen de meeste jongens naar het strand. De liefdevolle begroetingen zijn echt gemeend. Geen business voor Mama Afrika! Donderdag gaan we alle beachboys een gratis maaltijd geven. Dat is mijn afscheid aan hen. Zij hebben mij meer gegeven dan menig ‘normaal’ mens. En meer geleerd! En ik hou van hen allemaal. Maar ga ook mijn eigen weg. Het is ongekend dat een vrouw als ik dagelijks over het strand zwerft en geen bodyguard heeft. Ik ben mijn eigen bodyguard, maar heb vele bodyguards. De jongens waken over mij. Aan het strand, in de matatu, overal. En ik voel me hier veiliger dan waar dan ook. En vol van leven. Elk moment bruis ik van energie, ondanks de moordende hitte van deze periode. Het Leven ofwel de Liefde stroomt door me heen in een niet te stoppen stroom. Het leven is hier nogal gecompliceerd, keihard, simpel en goddelijk mooi. Alles tegelijkertijd. Er is hier geen ruimte voor luxeproblemen. Geen vraag wat je die dag zou willen eten. Dat is simpelweg pap en ougali als je al iets te eten hebt! Geen vraag of je vandaag yoga zult doen, een heksenritueel of naar een spirituele beurs zult gaan. Je loopt gewoon tien kilometer elke dag en dat houdt je lichaam fit en je geest relaxed. De kerken zijn niet alleen plekken waar mensen worden uitgebuit, het is het wekelijkse uitje voor iedereen. Meer is er niet! En samen zingen is een geweldige kracht.

Ik ben bevoorrecht. Ik kan kiezen. Ik kan zelfs een krop salade kopen, ook al moet ik daar voor naar Mtwapa en is de kwaliteit zo belabberd dat het bij ons de winkel nooit zou halen. Zij eten dit nooit – ik ben er reuze blij mee! De zee is mijn tempel, waar ik mijn goddelijkheid meer voel dan in welke kerk dan ook. Elke morgen zie ik de zonsopgang. Pure magie. Ik hou van dit land, ik hou van de mensen. Ik hou van mezelf en zij houden van mij. En inmiddels niet alleen meer om de centjes!

Kenia-FaithyZaadje

Veranderingen gaan langzaam. Iedereen zegt dat hij wil veranderen, maar als puntje bij paaltje komt is de prijs te hoog en is het vele malen veiliger om gewoon daar te blijven waar je al was. Veranderingen gebeuren niet in groepen, maar vinden plaats in het individu. Als de persoon meer dan genoeg heeft van dit alles is hij klaar voor de overgang. En het is dit ene zaadje wat uit zal groeien tot een grote boom en weer anderen zal bevruchten. En dat is niet goed of niet slecht, dat is eenvoudig zoals het IS…

Mungu Akubariki – Moge God jou zegenen
Yasmin – Mutanu