Niets heeft enige betekenis. Niets is wat het lijkt. En toch…
Nee we waren niet echt van plan om te gaan reizen en zeker niet naar Marokko. Te ver en mijn gevoel zei dat we uiterlijk 16 februari terug moesten zijn in Nederland…
Ik heb vele avontuurlijke reizen gemaakt. Ik reisde naar en werkte op plekken waar mensen doorgaans niet heen zullen gaan. Naar India en Nepal toen contact met de thuisbasis niet mogelijk was. Ik liep op mijn dooie eentje door de immense kraters op Big Island in Hawaii waar de regenboog zich in al haar kleuren voor mij ontvouwde in verbinding met Pacha Mama ofwel Moeder Aarde.
Wat doe je vroeg een Amerikaan in het hostel. Ik doe niets. Ik ben die ik ben antwoordde ik…
Zijn interesse was verdwenen en hij keerde letterlijk zijn rug naar mij toe…
Kampeerde met een vriendin op Maui in mijn koepeltentje. Vloog terug naar Nieuw Zeeland en bivakkeerde op de enorme vallei waar de oorspronkelijke Waitaha leefde, welke met kano’s uit zee waren gekomen. Ik maakte op die heilige plek de driehoek rond met Hawaii, Nieuw Zeeland en Paaseiland.
Ik vloog door naar Australië. Dit keer om te onderzoeken of Giri en ik in zijn geboorteland konden leven op een vallei vol slangen en bloedzuigers. Eerlijk gezegd wist ik het antwoord al toen ik de spirituele grondleggers van het project ontmoette. Zij hadden een pasklaar plan.
Ik wist dat pasklare plannen niet werken. Dat je jezelf moet verbinden met de plek en haar bewoners. Zij zullen hun plannen openbaren door middel van goden die in de bergen wonen en jou tot bloei laten komen of ten gronde richten. Ik wist onmiddellijk toen ik aan de voet van de Uluru-Ayers Rock, het heiligdom van de Aboriginals, stond dat ik haar nooit zou beklimmen. Ik zou het immers ook niet in mijn hoofd halen om in de kerk op het altaar te gaan staan…
In die tijd was reizen een waarachtig avontuur. Nagenoeg niets was voorgeprogrammeerd en je had geen contact met je thuisbasis. Laat staan dat je jouw verslag publiceerde op Facebook…
Ik vloog voor de derde keer naar India. Dit keer op uitnodiging. Nam Drupad-lessen. Werd gedumpt in een ashram waar ik op de grond sliep. Woonde bij Udhav en zijn familie in een dorpje waar nooit een blanke was geweest. Communiceerde met gebaren. Speelde met kinderen. Werd gekleed in zijden sari’s en geëerd als een Godin tot in hoge regeringskringen.
Zwierf jaren rond. Alleen en met Giri. Van Kasjmir in oorlog tot in Ladakh. Israël, Jordanië,Japan, Mexico en Guatemala. Zuid-Afrika, Brazilië, Peru en Canada en niet te vergeten de Antillen en Griekenland. Sliep op de Machu Picchu en werd in Indonesië van de straat geplukt om les te geven. Het leven stroomde op natuurlijke wijze en ik stroomde mee.
Geen zekerheid
Maar wat er aan vooraf ging was niet niks. Ik had letterlijk alles losgelaten. Mijn huis en mijn bezittingen. Mijn angst voor de dood en mijn verlangens. Mijn drang om mezelf te verbeteren. De illusie dat er een toekomst was. De illusie dat er zekerheid was. Ik omarmde het leven in overgave…
Al die eerste keer in India bleef ik, indien mogelijk, weg van alles wat op toerisme leek. Ik sliep niet in hostels waar ik westerlingen tegen ging komen. Ik wilde onder het volk zijn…
Ik de jaren dat Giri in het klooster verbleef ging ik zes winters naar Kenia met lege handen om uiteindelijk een vrouwenproject te ondersteunen. Ik had er kunnen wonen ware het niet dat ik blank ben. Ik heb de negatieve kanten gezien van goed bedoelde projecten die er uiteindelijk toe resulteren dat mensen gaan bedelen en afhankelijk worden en die weinig of niets te maken hebben met wat mensen werkelijk nodig hebben. Een mooi voorbeeld is de waterputten die wij snel kunnen slaan maar die al spoedig aan de ketting liggen omdat bepaalde onderdelen kapot gaan en niet gerepareerd kunnen worden.
Arrogantie
Zacht gezegd onze westerse arrogantie doet ons nog steeds geloven dat wij de waarheid in pacht hebben. We hebben een mening over zaken waar we geen pest van weten en oordelen over mensen die we nooit hebben ontmoet. Lees mijn artikel over die bewuste 11 september waarin ik beschrijf hoe wij westerlingen onze positie innemen door te heersen en ons boven andere te verheffen. Maar ondanks onze welvaart zijn we nu niet direct het toonbeeld van geluk. Integendeel zou ik zeggen. De ontevredenheid straalt van ons af. Oké ik hoor jullie al roepen. Niet te veel generaliseren Yasmin. Er is ook een hele groep wakkere mensen die toch wel gelukkig zijn hoor. Ogenschijnlijk lijkt dat zo. Wakkere mensen hebben een eigen wereld gecreëerd van valse waarheden, van geloofsovertuigingen dat we gelukkig moeten zijn. Dat we anders en beter zijn dan anderen. En om die valse waarheid te kunnen leven stoppen we onze eigen rotszooi diep weg of we projecteren die op de buitenwereld. Het kan immers niet waar zijn dat alles wat we zien en waarnemen binnen in ons zelf zit…
Geluk heeft geen reden. Geluk is ons geboorterecht. We zullen het meer en meer gaan ervaren op het moment dat we durven te erkennen dat alles wat we menen te zijn voor negenennegentig procent één grove leugen is ofwel een creatie van ons denken.
De wereld is zoals die is omdat wij die zo denken. Die we met onze zintuigen waarnemen en als waarheid bestempelen. Maar de wereld zoals wij die zien en ervaren is slechts een illusie. De weerspiegeling van onze binnenwereld.
Werk aan de winkel
Laten we ophouden met wat en wie dan ook te veroordelen. Ophouden met de dingen anders te willen laten zijn zoals ze zijn. De zichtbare wereld bestaat bij de gratie van licht en donker. Wil je de oorlog stoppen wees dan zo eerlijk en moedig om af te dalen in je zelfgecreëerde hel. Geloof me dat is verdomde pijnlijk maar enorm bevrijdend. En hoewel er geen tijd bestaat, geen verleden en geen toekomst, zal het toch een poosje duren voordat je je naakte pure kwetsbaarheid durft te tonen in de buitenwereld.
In die buitenwereld ben je ogenschijnlijk dezelfde. Soms bot, soms aardig. Je praat niemand meer naar de mond. Je probeert niet aardig te zijn. Je probeert jezelf niet beter en anders voor te doen dan je bent. Even wennen. Je maakt er niet direct vrienden mee. Integendeel. Maar wat maakt het uit. Als je van binnen het licht en het donker, ofwel de hemel en de hel hebt samengevoegd tot één. Niets zou ik zeggen. Helemaal niets. En dat is wat we zijn. Niets. Het pure vormloze zijn van waaruit alles ontstaat en vergaat…
Yasmin. Jij bent één van ons. Ik moet huilen. Wat heb je bijzondere ogen. Ik voel dat jij vanbinnen heel bent. Ik voel jouw liefde, de vrede in jou. You make my day. Weet dat wij vanaf nu jouw familie zijn en dat je hier altijd welkom bent…
Ontmantelen
Ik moet zeggen ik ben wat directer aan het worden. Het kan me geen pest meer schelen of mensen me aardig vinden ja dan nee. Ik ben hier niet om aardig gevonden te worden. Ik ben hier gekomen om mezelf te vinden en alle bullshit die ik voor mezelf heb aangezien – die negentig procent – te ontmantelen. Is hard en meedogenloos werken moet ik zeggen. Betekent in mijn geval dat ik niet alleen familieloos ben maar ook mijn kinderen niet meer heb. En dat kan ook niet. In de echte wereld valt er niets te hebben. Betekent dat er ontelbaar vele dierbaren gestorven zijn. Dat anderen me uit hun leven hebben verbannen. Dankjewel daarvoor. Heb je vijanden lief. Zij houden je wakker en tonen je de weg naar de hemel.
Vrienden sussen ons in slaap. Zij willen dat alles bij het oude blijft. Mijn tegenspelers dagen mij uit om te veranderen. Om het spel niet langer mee te spelen, mijn grenzen te verleggen en in alle opzichten mijn eigen dokter te worden. Ziek zijn is immers niets anders dan beter worden wanneer je de wijsheid van jouw voertuig volgt en de natuur haar eigen gang laat gaan. Door alle prognoses en diagnoses over mijn leven en mijn lijf te ontmantelen. Door niet weg te lopen in moeilijke situaties maar mijn aandeel daarin te zien en me af te vragen of die ene relatie met die autist die me nog steeds af en toe knots knettergek kan maken wel de moeite waard is, ben ik dichter bij de waarheid dan ooit.
Mijn eerste artikel: Durf een Rebel te zijn. Schop alle heilige huisjes in – binnen in jouw Zelf…
De zot
En plots noemt iemand Mallorca. Verrek dat was mijn eerste vlucht. En ik zeg tegen Giri. Laten we vertrekken. Twintig oktober stappen we in het busje. We hebben noodweer onderweg. Genoeg voor normale mensen om om te keren. Deze zot – mijn lievelingskaart in de Tarot – staat in de regen op een parkeerplaats te dansen. Mallorca is wonderschoon. En ondanks dat de Mallorquinen zacht gezegd niet gek zijn op campers vinden we toch die ene plek die open is. Waar ik kan schrijven en studeren en waar we tussen de buien door genieten van fietsen, wandelen en zwemmen en af en toe die prachtige ontmoeting. Zoals die laatste dag in Las Palma. ‘Nee de koffieshop is nog niet open. Maar voor jou met je open blik en je mooie ogen dus wel. Ga zitten. Nee betalen hoef je niet…’
Van doen naar zijn
En dan wil het mens toch terug naar Marokko. We komen aan in Nador waar ik twee jaar geleden revalideerde en worden warm ontvangen. De plek waar we aanvankelijk naar toe willen staat blank. Was er vorig jaar een serieuze dreiging van droogte. nu valt het water met bakken uit de lucht. Er vallen 37 doden en in december worden er 140.000 mensen geëvacueerd. Dit alles komt aan het licht wanneer de overstromingen zich uitbreiden naar Spanje en Portugal.
Het leven gaat door. De vriendelijkheid van de mensen kent geen grenzen. We worden overspoeld met theetjes, met uitnodigingen, met cadeautjes. Ondanks dat het weer niet gaat herstellen blijven we in het mooie en geteisterde Rifgebergte. De regen is één ding. De stormen zijn heftig en tegelijkertijd leven gevend. Zonder morren en steeds opnieuw wordt de schade opgeruimd en de kraampjes en de winkeltjes weer klaargemaakt voor een nieuwe dag. Puur zen.
Beschaving
Marokko is een andere wereld, een ander universum. Ik ervaar Marokko als het midden tussen Oost en West. De mens staat hier aan de top van de beschaving en iedereen die met zijn vinger wijst naar moslims als zijnde terroristen moet zijn eigen spiegel eens verdomd goed gaan poetsen.
Je moet wel van beton zijn als je niet ervaart dat de wereld hier een ander ritme heeft. Dat de vriendelijkheid niet gemaakt is maar direct uit het hart komt. Er is niemand die vraagt wie ik ben of wat ik doe. Er is niemand die zeurt over omstandigheden. Marokkanen leven minder in het verleden en meer in het moment en nemen de dingen zoals ze zijn. Zij zorgen voor elkaar. Zij zorgen voor jou. De politie komt midden in de nacht om je wakker te maken en je naar een veilige plek te brengen. Dat laatste is aan mij niet besteed. Dat begrijpen jullie wel. Ik voel me overal veilig. Was in Kasjmir in het midden van de oorlog en werd klaargestoomd om gevaar weer te voelen.
‘Yasmin ben je niet bang in Marokko’. Nee ik ben niet bang en zeker niet in Marokko. Ik durf hier dag en nacht op straat te zijn. Er is niemand die mij met één vinger aan zal raken. Zaken zoals verkrachting – tja daar wordt hard mee afgerekend. De inwoners zijn mede verantwoordelijk voor elkaars gedrag en veiligheid.
Ja ook dat is bijzonder. Wanneer jongeren zich misdragen – een verziekte kant van het toerisme – worden zij liefdevol gecorrigeerd door volwassenen.
Marokko, ik zie ook sporen van verloedering. De plekken waar toeristen komen en dat willen hebben wat zij altijd en overal willen hebben. Vermaak, kostte wat kost. De ontevredenheid onder bepaalde jongeren – met name de Berbers – die hun wereld willen verbreden maar de grenzen niet over kunnen. Ik kan dat niet veranderen. Het is zoals het is en zoals het blijkbaar hoort te zijn. De Marokkanen mogen dit zelf oplossen. Nee verdomme geen squads hoog in de woestijn die toch al op sterven na dood is…
Er is geen vernieuwing zonder afbraak…
Regenbogen
We hebben veel regen, storm en af en toe ook zon gehad. Nog nooit hebben we zoveel regenbogen gezien. Het zien van een regenboog is een feit. Punt. De betekenis die we er aan geven heeft niets te maken met de regenboog. Voor mij is de regenboog het symbool van verbinding. Ik noemde Zuid-Afrika spontaan de regenboognatie in mijn boek ‘Liefde is Al wat Is’. Anderen blijken inmiddels een ander beeld over de regenboog te hebben. Maar het zegt dus niets over de regenboog.
Een regenboog is gewoon een regenboog. Punt. Zwarte Piet is gewoon zwarte Piet. Punt. Niets heeft immers enige betekenis als de betekenis die wij er aan geven.
De wereld van het zijn
Een moslim is dus gewoon een moslim. Punt. En heeft dus niets te maken met een terrorist.
Wanneer je een keertje in Marokko bent geweest. Op eigen benen en niet georganiseerd. Je hebt je eigen spoor gevolgd en niet dat van de toerist industrie en de media, dan heb je waarschijnlijk een andere kijk gekregen op de gemiddelde Marokkaan.
Dan heb je ongetwijfeld ontdekt dat zodra je de grens overschrijdt van Europa naar Marokko je letterlijk een andere wereld binnentreedt. Een wereld van tijd en ruimte. Een wereld van vrolijkheid. Een wereld van mensen die hun Koning op handen dragen. Een Koning met een open Hart voor zijn volk en voor jongeren.
Marokkanen zijn nieuwsgierig en openhartig. Ze willen je leren kennen en verwennen en hun eten of theetjes met je delen. Toch is het volgens Abdullah niet vanzelfsprekend dat de Marokkaan goed is voor iedereen. ‘De Marokkaan is goed voor een ieder die goed is voor hen’, zegt hij. Met andere woorden: Voor diegene die de mens durft te zien. En ik zie jou en respecteer jou. Mooier dan welke tempel ook vind ik de Mensch. Ik heb wereldwijd vele mooie mensen ontmoet. Maar zo altruïstisch als in Marokko is naar mijn gevoel zeldzaam. ‘Het is ons geloof’ zegt Fatima. Wij horen voor elkaar te zorgen.
Wees open
Stop om te bedenken dat je onmiddellijk een project moet starten of iets dergelijks. Daar vragen mensen niet om. Ze willen dat je hun ziet en omarmt in hun wezen. Doen houd je af van voelen en ervaren. Met al onze goede bedoelingen verpesten we de cultuur. Daarom wilde ik niet in Kenia wonen. Er is immers niemand die ik kan redden. Ga met lege handen waar je ook gaat. Open je hart. Laat je raken. Geld en goederen zijn een makkie. Maar je vooroordelen onder de loep nemen en bereid zijn die los te laten is een waar geschenk voor jouw zelf en die ander. Ieder mens moet zijn specifieke pad bewandelen om zichzelf te vinden. Ontneem niemand haar of zijn pad door in te willen grijpen in een systeem wat fantastisch functioneert. Daar kunnen wij zoveel van leren.
Abdullah vertelde me dat ik het verschil maakte en nodigde ons uit om te komen eten in zijn studentenhuis. Officieel mogen mannen en vrouwen niet ongetrouwd samen wonen en alcohol is verboden. Maar achter de gordijnen vindt het leven plaats en wordt openlijk gedoogd door de politie. Zolang je er anderen maar niet mee lastig valt. De studenten onderhouden zichzelf. Zij werken in de zomer dag en nacht in de horeca om in de winter te kunnen studeren met een uitzonderlijke eeuwige glimlach. Op straat voor hun huis leeft een dakloze oude man. Zij behandelen hem met respect. Zorgen dat hij te eten heeft en zich regelmatig kan douchen. Wij wisselen schaamteloos en openhartig met elkaar uit. Zij waren allemaal drie maal gevaccineerd. Anders mochten ze niet studeren. Niemand die er over zeurde.
Zou dat de reden zijn waarom zij er geen last van hebben. Je doet de dingen omdat het niet anders kan. Punt. Je maakt er verder geen woorden over vuil. Punt. En het lichaam volgt de rede. Punt. Voor mij staat de Marokkaan aan de top van de beschaving.
Daar waar Europa op sterven na dood is en de mensen steeds minder vreugde uitstralen. Daar waar de mensheid haar angst verbergt achter gesloten harten en deuren en getraliede ramen en tegen de avond de straten leeg zijn omdat iedereen in de kroeg zit of achter de tv, bruist het leven in Marokko op straat. Zelfs als het regent. Mensen zijn minder gevangen in slavenarbeid. Bijna iedereen heeft zijn eigen gedoetje. Van het verkopen van zakdoekjes of nootjes tot hun eigen winkeltje. Zoals Hannah die samen met haar familie een sfeervol restaurant runt waar geen alcohol geschonken wordt maar waar de kwaliteit van het eten kakelvers en heerlijk is en de theetjes mierzoet. Niets is teveel om het jou naar de zin te maken.
Jaloers
‘Jeetje wat ben ik jaloers op jou’, zegt ze.
‘Grappig’ zeg ik. Het gras van de buurman is altijd groener. Ik zou zeggen doe het gewoon. Een half jaartje rondzwerven in een campertje waarin je je kont nauwelijks kunt keren. Het is winter. Er is geen uitgaansleven. Geen alcohol. Je kunt niet lekker bij de kachel kruipen laat staan een warm bad nemen. Niet weten waar je zult overnachten. Niet weten waar je je stront kunt lozen. Niet weten wanneer je een douche zult hebben. Niet weten wanneer je je kleren kunt wassen. Geen tv. Zelfs geen Facebook dit keer. Nauwelijks foto’s gemaakt. Voor wie?
Je moet je angsten en je verlangens loslaten. Je moet ophouden met plaatsjes plakken. Ophouden jezelf te willen verbeteren. Terug naar jouw oorspronkelijke staat van zijn. Als je dat samen een aantal maanden overleefd is je relatie wel hufterproof…
Wees als kinderen. Die kunnen vrij heftig en natuurlijk zijn. Wees dus niet bang om eens lekker uit je dak te gaan en elkaar half rot te schelden. Om daarna diep in en uit te ademen en gewoon weer door te gaan zonder sorry te zeggen. Want dat is natuurlijk ook onzin. Je meende het immers wel. En maak je geen zorgen of dat gedrag nu wel zo spiritueel is. Wat maakt het uit. Jij kent immers het verschil tussen jouw binnenwereld en je buitenwereld.
Direct
Ik loop met mijn blote voeten door de zee. Zie een vader met zijn zoon rotzooi in zee gooien. Maak een sprint en breng de rommel aan de kant. Scheld tegen pa in mijn eigen taal. ‘Ben je verdomme helemaal gek geworden. Weet je niet dat het leven in de zee sterft door jouw rotzooi. Hij kijkt me kwaad aan, ziet mijn lachende ogen en schiet in de lach. ‘Geef hier zegt hij. Je hebt volkomen gelijk. Wij zijn smeerlappen. We moeten beginnen met onze kinderen te leren. Ja zeg ik. Laten wij het goede voorbeeld geven. We worden vrienden…
Handelen zonder te handelen…
Ook dat is Marokko
Wist je hoeveel jongens die jou een fantastische safari bezorgen of lekker leren surfen en squatten of koffie voor je maken, regelmatig niet betaald worden voor het werk wat ze doen. Ja ook dat is Marokko. Dit vertellen ze je doorgaans niet. En dan beginnen ze voor zichzelf. Een eenmanszaakje. Zo nodig met een klein beginkapitaaltje. En daarna mogen ze het zelf uitzoeken. Want daar word je groot en sterk van. En daar weet ik alles van.
Dankbaar
Dankbaar voor alle wonderschone ontmoetingen. Dankbaar voor alle prachtige en minder prachtige ervaringen. Dankbaar voor het weer wat soms geen weer meer was. Dankbaar voor Al wat Is.
Yasmin
– met een knipoog van Giri
